سازه فضاکار؛ چه شرکتهایی در آینده موفق خواهند شد؟
آخرین تاریخ بهروزرسانی: 1405/07/04
رقابت در بازار سازه فضاکار در دنیا طی ۱۰ تا ۱۵ سال آینده بهمراتب پیچیدهتر از گذشته خواهد شد. در گذشته بسیاری از پروژهها صرفاً بر اساس قیمت تمامشده واگذار میشدند، اما امروز و بهویژه در پروژههای بزرگ، معیارهای دیگری مانند توان مهندسی، مدیریت ریسک، سرعت اجرا، کیفیت ساخت و قابلیت ارائه راهکارهای نوآورانه اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
بهطور کلی شرکتهای فعال در بازار سازه فضاکار را میتوان به چهار گروه تقسیم کرد:
تولیدکنندگان صرف
این شرکتها عمدتاً دارای کارخانه تولید اعضا و اتصالات هستند و تمرکز اصلی آنها بر ساخت قطعات است.
مزایا:
- ظرفیت تولید بالا
- قیمت رقابتی
- سرعت ساخت مناسب
معایب:
- وابستگی به طراحان و مشاوران بیرونی
- ارزش افزوده محدود
- رقابت شدید قیمتی
این گروه در آینده بیشترین فشار رقابتی را تجربه خواهند کرد.
شرکتهای طراحی و ساخت (Design & Build)
این شرکتها طراحی، تحلیل، ساخت و نصب را بهصورت یکپارچه ارائه میکنند.
مزایا:
- کنترل کامل پروژه
- کاهش خطاهای اجرایی
- بهینهسازی وزن سازه
- کاهش زمان پروژه
بخش بزرگی از پروژههای آینده به سمت این مدل حرکت خواهد کرد.
شرکتهای فناوریمحور
این شرکتها از فناوریهایی مانند:
- BIM
- طراحی پارامتریک
- مدلسازی دیجیتال
- Digital Twin
- هوش مصنوعی
- ساخت رباتیک
استفاده میکنند.
در حال حاضر تعداد این شرکتها زیاد نیست اما احتمالاً بخش مهمی از بازار پروژههای خاص و بزرگ را در اختیار خواهند گرفت.
- برای آشنایی بیشتر با جدیدترین فناوریها در دنیاز سازه فضایی مقالهٔ سازه فضایی و آخرین تکنولوژی های ساخت و ساز در سال ۲۰۲۶ را ملاحظه فرمایید.
شرکتهای EPC
این شرکتها علاوه بر سازه فضاکار، کل پروژه را مدیریت میکنند.
شامل:
- مهندسی
- تأمین تجهیزات
- ساخت
- مدیریت اجرا
در پروژههای فرودگاهی، ورزشی، صنعتی و زیرساختی بزرگ معمولاً این مدل موفقتر است.
- نمونه سقف سازه فضایی ایستگاهها و فرودگاهها را درپروژه ایستگاه مترو فرودگاه امام خمینی مشاهده کنید.
چه شرکتهایی موفقتر خواهند شد؟
۱. شرکتهایی که مهندسی قوی دارند
امروزه کارفرما بیشتر به دنبال "کمترین وزن ایمن" است تا "بیشترین فولاد مصرفی".
شرکتی موفق خواهد بود که بتواند:
- وزن سازه را کاهش دهد.
- رفتار لرزهای را بهبود دهد.
- تغییرشکلها را کنترل کند.
- هزینه کل پروژه را کاهش دهد.
۲. شرکتهایی که توان اجرای پروژههای خاص دارند
بخش زیادی از بازار آینده مربوط به:
- ورزشگاهها
- فرودگاهها
- ترمینالها
- مراکز نمایشگاهی
- گنبدهای بزرگ
- سازههای کابلی
خواهد بود.
پروژههای خاص معمولاً سودآوری بالاتری نسبت به سالنهای صنعتی متعارف دارند.
۳. شرکتهایی که برند مهندسی ایجاد میکنند
در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، کارفرما فقط سازه نمیخرد؛ بلکه اطمینان میخرد.
شرکتهایی که:
- مقالات فنی منتشر میکنند.
- پروژههای شاخص دارند.
- استانداردهای بینالمللی را رعایت میکنند.
- در فضای دیجیتال حضور قوی دارند.
شانس بیشتری برای جذب پروژههای بزرگ خواهند داشت.
۴. شرکتهایی که خدمات پس از اجرا ارائه میکنند
یکی از روندهای مهم آینده:
Structural Health Monitoring
یا پایش سلامت سازه است.
کارفرمایان بزرگ بهتدریج به سمت:
- سنسورهای پایش
- بازرسی دورهای
- ارزیابی سازه
- نگهداری پیشگیرانه
حرکت میکنند.
شرکتی که بتواند این خدمات را ارائه کند مزیت رقابتی مهمی خواهد داشت.
۵. شرکتهایی که فقط قیمت نمیفروشند
بزرگترین خطر برای بسیاری از شرکتهای سازه فضاکار، گرفتار شدن در رقابت صرفاً قیمتی است.
در این حالت:
- حاشیه سود کاهش مییابد.
- کیفیت قربانی میشود.
- سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه متوقف میشود.
در مقابل، شرکتهایی که ارزش مهندسی ایجاد میکنند میتوانند با وجود قیمت بالاتر نیز پروژه دریافت کنند.
آینده بازار ایران
برای شرکتی های بزرگ رقابت مستقیم با کارگاههای کوچک صرفاً از طریق قیمت معمولاً استراتژی مناسبی نیست.
مزیتهای پایدارتر عبارتاند از:
- طراحی و تحلیل پیشرفته سازه فضاکار
- پروژههای دهانه بلند و خاص
- سازههای کابلی و ترکیبی
- پایش سلامت سازه
- مدلسازی BIM
- تولید محتوای فنی و برندینگ مهندسی
- حضور در بازارهای منطقهای
اگر بخواهم بازار ۱۰ سال آینده را در یک جمله خلاصه کنیم:
برنده بازار سازه فضاکار، شرکتی نخواهد بود که ارزانتر فولاد بفروشد؛ بلکه شرکتی خواهد بود که بتواند با دانش مهندسی بیشتر، پروژههای پیچیدهتر را با ریسک کمتر و ارزش افزوده بالاتر اجرا کند.
بدانیم بیشتر:
مفاهیم پایه:
سازه:
- مفهوم پایه: «سازه فضاکار» از طریق لینک: سازه فضاکار
پوشش:
- مفهوم پایه: «پوشش پلیکربنات» از طریق لینک: پوششهای کلزیپ، ساندویچ پانل، شیشه و پلی کربنات در سازه فضاکار
طراحی:
- مفهوم پایه: «ایمنی» از طریق لینک: ایمنی و اهمیت کنترل،مشاوره و کنترل در سازه فضاکار
نما:
- مفهوم پایه: «کرتین وال/ Curtain Wall» از طریق لینک: انواع نماهای شیشه ای
سوالات متداول:
- بیشتر بدانیم: حداکثر دهانه قابل پوشش با سازه فضایی
مقالهها:
- برای آشنایی بیشتر با مقاسه دقیق بین سازه فضاکار (سازه فضایی) با سولههای سنتی مقاله مقایسه سازه های فضاکار با سولههای سنتی متداول را ملاحظه فرمایید.
- برای آشنایی بیشتر با مدیریت پروژه و نقش آن در کاهش هزینه مقاله نقش مدیریت پروژه در کاهش هزینه و ریسک پروژه ها را ملاحظه فرمایید.
پروژههای رزان:
- نمونه سالن ورزشی چند منظوره را در سالن ورزشی دانشگاه علوم پایه زنجان مشاهده فرمایید.



.png?format=webp&quality=75&width=1600&withoutEnlargement=true)