آشنایی با ورزش پدل PADEL ، نکات فنی، قوانین و کاربرد سقف سازه فضاکار
قوانین بازی و مشخصات زمین و کاربرد سازه فضاکار
پدل ورزشی راکتی است که در زمین محصور و معمولاً به‌صورت دو نفر مقابل دو نفر بازی می‌شود. تفاوت اصلی آن با تنیس، نقش دیواره‌ها در ادامه بازی است؛ توپ پس از برخورد به کف می‌تواند از دیوار برگردد و همچنان قابل بازی باشد. به همین دلیل، کیفیت کف، دیواره‌ها و اتصالات مستقیماً بر رفتار توپ و ایمنی بازیکنان اثر می‌گذارد.
زمین پدل می‌تواند روباز یا سرپوشیده باشد. در مجموعه‌های مسقف، طراحی سقف باید علاوه بر محافظت در برابر شرایط جوی، ارتفاع آزاد و دید مناسب توپ را حفظ کند. سازه فضاکار یکی از سیستم‌های قابل بررسی برای پوشش این فضا، به‌ویژه در مجموعه‌های چندزمینه است.
 |
| |
 |
| |
تاریخچه پدل در جهان و ایران
پدل در سال ۱۹۶۹ توسط انریکه کورکوئرا در آکاپولکوی مکزیک شکل گرفت. این ورزش در دهه ۱۹۷۰ به اسپانیا و آرژانتین رسید و سپس در کشورهای دیگر گسترش یافت.
تأسیس فدراسیون جهانی پدل در ۱۹۹۱، برگزاری نخستین قهرمانی جهان در ۱۹۹۲ و یکسان‌سازی مقررات از مراحل مهم توسعه آن بودند. معرفی زمین شیشه‌ای قابل‌حمل در ۱۹۸۹ نیز به گسترش برگزاری مسابقات کمک کرد. تور حرفه‌ای Premier Padel از ۲۰۲۲ شکل گرفت.
در گزارش جهانی پدل ۲۰۲۴، تاریخ تأسیس نهاد معرفی‌شده برای پدل ایران ۲۰ مه ۲۰۱۵ و آغاز عضویت ایران در فدراسیون جهانی، ۲۰۱۹ ثبت شده است. این تاریخ سازمانی را نباید با تاریخ نخستین بازی یا نخستین زمین یکسان دانست. صفحه رسمی ایران در فدراسیون جهانی، فدراسیون تنیس جمهوری اسلامی ایران را معرفی می‌کند.
یکی از نتایج بین‌المللی ثبت‌شده ایران، نایب‌قهرمانی تیم زنان در نخستین جام پدل آسیا در سال ۲۰۲۵ است.
پدل چگونه بازی می‌شود
هدف هر تیم، فرستادن توپ به زمین مقابل به شکلی است که حریف نتواند آن را پیش از دومین برخورد با کف برگرداند.
در جریان رالی، بازیکن می‌تواند توپ را پیش از برخورد با کف، به‌صورت والی بزند یا پس از یک برخورد با کف بازی کند. اگر توپ ابتدا داخل زمین فرود بیاید و سپس به دیوار برخورد کند، بازی ادامه دارد. بازیکن همچنین می‌تواند برای برگرداندن توپ از دیوار سمت خود استفاده کند؛ این امکان درباره توری فلزی خودی صدق نمی‌کند.
سرویس و خطاهای متداول
سرویس پدل پس از برخورد توپ با زمین و با ضربه در ارتفاع کمر یا پایین‌تر اجرا می‌شود. توپ باید به کادر مورب مقابل برسد و هنگام ضربه، حداقل یک پای سرویس‌زن با زمین در تماس باشد.
| موقعیت | نتیجه |
| خطای سرویس اول | فرصت سرویس دوم |
| خطای هر دو سرویس | امتیاز برای حریف |
| سرویس که در کادر صحیح فرود بیاید و سپس به شیشه بخورد | معتبر |
| سرویس که پس از فرود و پیش از برخورد دوم به توری پیرامونی بخورد | خطا |
| ضربه مستقیم به دیواره حریف، پیش از برخورد توپ با کف | خطا |
| برخورد دوم توپ با کف سمت دریافت‌کننده | پایان امتیاز به سود حریف |
| گرفتن سرویس پیش از برخورد آن با کف | خطا |
در رالی، برخورد توپ به توری پیرامونی پس از فرود صحیح در زمین می‌تواند بخشی از ادامه بازی باشد؛ حکم سرویس متفاوت است. برخورد بازیکن یا راکت او با تور هنگام زنده‌بودن توپ و برخورد توپ با بدن نیز از موارد ازدست‌رفتن امتیاز هستند.
امتیازدهی و مدت مسابقه
امتیاز هر گیم با صفر، ۱۵، ۳۰ و ۴۰ اعلام می‌شود. در قالب معمول، مسابقه با برد دو ست از سه ست پایان می‌یابد. ست معمولاً با شش گیم و اختلاف دو گیم به دست می‌آید؛ در نتیجه ۶–۶، تای‌بریک اعمال می‌شود. تای‌بریک متعارف تا هفت امتیاز و با اختلاف حداقل دو امتیاز ادامه دارد.
برای وضعیت ۴۰–۴۰، روش مسابقه باید از پیش مشخص باشد. در روش برتری یا Advantage، برد دو امتیاز متوالی برای پایان گیم لازم است. در امتیاز طلایی یا Golden Point، یک امتیاز تعیین‌کننده پس از مساوی برگزار می‌شود. در روش Star Point، حداکثر دو چرخه برتری اجرا می‌شود؛ در صورت بازگشت دوباره به مساوی، امتیاز تعیین‌کننده برگزار خواهد شد. Star Point در مقررات ۲۰۲۶ معرفی شده و در رقابت‌های مشخص‌شده به کار می‌رود.
مسابقه پدل زمان ثابت ندارد. مدت رزرو زمین در باشگاه با مدت قانونی مسابقه متفاوت است. زمان‌بندی عمومی مقررات به شرح زیر است؛ استثناها و مقررات اجرایی تورنمنت نیز اعمال می‌شوند.
| مرحله | زمان |
| گرم‌کردن پیش از مسابقه | ۳ دقیقه |
| فاصله بین امتیازها | حداکثر ۲۰ ثانیه |
| استراحت تعویض زمین | حداکثر ۹۰ ثانیه با استثناهای مقرر |
| استراحت پایان ست | حداکثر ۱۲۰ ثانیه |
ابعاد زمین پدل و ارتفاع تور
| مشخصه | اندازه |
| طول داخلی زمین | ۲۰ متر |
| عرض داخلی زمین | ۱۰ متر |
| مساحت محدوده بازی | ۲۰۰ مترمربع |
| فاصله خط سرویس از تور | ۶٫۹۵ متر |
| طول تور | ۱۰ متر |
| ارتفاع مرکز تور | ۸۸ سانتی‌متر |
| ارتفاع دو انتهای تور | ۹۲ سانتی‌متر |
| حداکثر ارتفاع پایه تور | ۱٫۰۵ متر |
این ابعاد از داخل محصورکننده زمین اندازه‌گیری می‌شوند. مساحت ۲۰۰ مترمربع فقط محدوده بازی است. فضای سازه، دسترسی، تردد، خدمات و ناحیه بازی خارج زمین، در صورت پیش‌بینی، باید جداگانه محاسبه شود.
دیواره زمین پدل
شیشه‌ای‌بودن تمام دیوارها الزامی نیست. مقررات، استفاده از مصالح شفاف یا غیرشفاف را می‌پذیرد؛ دیوار باید سخت، صاف و یکنواخت باشد و بازگشت منظم توپ و تماس ایمن بازیکن را ممکن کند. دیوار غیرشفاف نیز باید رنگ یکدست و متمایز از کف داشته باشد.
دیوار بلوکی اندودشده، علاوه بر شیشه، یکی از نمونه‌های معرفی‌شده برای دیواره بازگشت توپ است. سطح داخلی دیوار و توری مجاور باید هم‌سطح باشند تا بیرون‌زدگی باعث تغییر نامنظم مسیر توپ یا آسیب بازیکن نشود.
در انتهای زمین، ارتفاع محصورکننده ۴ متر است؛ سه متر دیواره و یک متر توری فلزی بالای آن. دیواره‌های جانبی، آرایش‌های مشخص مقرراتی دارند و چیدمان آن‌ها باید مطابق نقشه زمین انتخاب شود.
ارتعاش و اصطکاک دیوار غیرشیشه‌ای
مقررات عمومی بازی، دیواره را با عملکرد سطح و بازگشت توپ توصیف می‌کند؛ برای دیوار غیرشیشه‌ای عدد عمومی ضریب اصطکاک، فرکانس طبیعی یا دامنه ارتعاش ارائه نمی‌کند.
معیارهای عملکردی عبارت‌اند از سطح سخت و کاملاً صاف و یکنواخت، بازگشت منظم توپ در نقاط مختلف، امکان لغزش توپ روی سطح و تماس بازیکن با آن و حذف اختلاف سطح نامناسب در محل اتصال اجزا.
این الزامات به معنی صفر بودن اصطکاک یا ممنوع بودن هر نوع تغییرشکل نیست. انطباق یک دیوار یا پنل مشخص باید از طریق طراحی و مدارک فنی همان سیستم بررسی شود.
شیشه زمین پدل و اهمیت اتصالات
در راهنمای ساخت زمین، برای فضای داخلی شیشه سکوریت ۱۰ میلی‌متری و برای زمین روباز شیشه سکوریت ۱۲ میلی‌متری معرفی شده است. این مقادیر، مشخصات راهنمای مورد اشاره‌اند و جای طراحی اختصاصی سیستم را نمی‌گیرند. اتصالات شیشه باید به‌گونه‌ای باشند که سر اتصال، مسیر توپ را مختل نکند؛ اتصالات خزینه‌دار یکی از جزئیات معرفی‌شده در این راهنما هستند.
ایمنی شیشه فقط با ضخامت تعیین نمی‌شود. محصورکننده شیشه‌ای باید مقاومت و پایداری کافی در برابر باد و برخورد بازیکن داشته باشد. همچنین شیشه نباید مستقیماً روی زمین یا چمن مصنوعی تکیه کند و اجزای داخلی نباید در محل بازگشت توپ بیرون‌زدگی داشته باشند.
دیواره شیشه‌ای باید به‌عنوان مجموعه‌ای شامل پنل، اتصال، قاب نگهدارنده و تکیه‌گاه ارزیابی شود. جزئیات سوراخ‌ها، پرداخت لبه‌ها و محل بست‌ها نیز به سیستم وابسته‌اند. برای نمونه، در سیستم‌های مستند تجاری از شیشه سکوریت با لبه پرداخت‌شده و سوراخ‌های خزینه‌دار استفاده شده است.
کف پدل و رفتار بازگشت توپ
چرا هم چمن مصنوعی و هم سطح سیمانی مجاز است
در مقررات، جنس کف تنها معیار پذیرش نیست. سطح سیمانی، مصنوعی یا چمن مصنوعی زمانی پذیرفته می‌شود که بازگشت منظم توپ را فراهم کند. بنابراین مجازبودن چند جنس به معنی یکسان‌بودن رفتار همه آن‌ها نیست.
سطح نهایی بازی همان لایه‌ای است که توپ و کفش با آن تماس دارند. زیرسازی، مجموعه لایه‌هایی است که پایداری، همواری و زهکشی سطح را تأمین می‌کنند. در زمین چمن مصنوعی، زیرسازی سخت و پایدار زیر پوشش قرار می‌گیرد. بستر پوشش باید پایدار، صاف، افقی و یکنواخت باشد تا توپ بازگشت منظم داشته باشد.
مشخصات عملکردی کف مناسب
کف باید عملکرد قابل آزمون داشته باشد؛ چمن تزئینی یا هر سطح سیمانی معمولی، صرفاً به‌دلیل جنس خود مناسب پدل نیست. معیار همواری عمومی، اختلاف کمتر از ۳ میلی‌متر زیر شمشه ۳ متری است. برای سطوح فاقد زهکشی، حداکثر شیب تخلیه عرضی یک درصد ذکر شده است.
در جدول عملکرد ورزشی راهنمای ساخت SAPCA، برای پوشش معرفی‌شده این معیارها آمده است.
| ویژگی | روش آزمون | مقدار درج‌شده |
| کاهش نیروی ضربه | EN 14808 | ۱۵ تا ۲۵ درصد |
| مقاومت چرخشی | EN 15301-1 | ۲۵ تا ۵۰ نیوتن‌متر |
| بازگشت توپ | EN 12235 | حداقل ۸۰ درصد |
| نفوذپذیری آب | EN 12616 | حداقل ۵۰۰ میلی‌متر بر ساعت |
مقدار ۸۰ درصد نتیجه آزمون استاندارد است؛ نباید آن را بدون رعایت روش آزمون، درصدی از ارتفاع رهاسازی دلخواه توپ تفسیر کرد. این جدول نیز نباید بدون توجه به دامنه کاربرد به همه کف‌های مجاز تعمیم داده شود.
مقدار و توزیع صحیح ماسه در چمن مصنوعی برای عملکرد و دوام آن ضروری است. کیفیت بازی حاصل ترکیب زیرسازی، پوشش، ماسه، نصب و نگهداری است؛ تعیین مقدار ماسه و مشخصات محصول باید مطابق مستندات همان سیستم انجام شود.
مزایای مسقف‌بودن زمین پدل
زمین پدل هم می‌تواند سرپوشیده باشد و هم روباز است. مسقف‌کردن، تصمیمی مرتبط با اقلیم، برنامه استفاده و نیاز بهره‌برداری مجموعه است.
برای فضای بالای زمین، حداقل ارتفاع آزاد عمومی ۶ متر است و برای تأسیسات جدید ۸ متر در سراسر زمین توصیه می‌شود. این فاصله باید تا پایین‌ترین مانع، شامل سازه، روشنایی و تأسیسات، حفظ شود.
مواردی که مسقف‌کردن را مفید می‌کند
| نیاز مجموعه | نقش پوشش مناسب |
| استفاده در فصل‌های بارانی | محافظت از محدوده بازی در برابر بارش |
| کاهش تابش مستقیم | ایجاد سایه با پوشش و هندسه مناسب |
| برنامه‌ریزی منظم کلاس‌ها | افزایش امکان استفاده مستقل از بخشی از شرایط جوی |
| فعالیت در تمام سال | ایجاد بستر مناسب‌تر برای بهره‌برداری پیوسته |
| کنترل بیشتر محیط | امکان تکمیل سقف با محصورسازی و تأسیسات متناسب |
سایبان با جوانب باز و سالن محصور، عملکرد یکسانی ندارند. در طراحی پوشش باید بارش مایل، باد، تخلیه آب و چیدمان زمین‌ها بررسی شود. سازه و فونداسیون پوشش نیز به طراحی اختصاصی محل نیاز دارند.
کاربرد سازه فضاکار برای سقف زمین پدل
سازه فضاکار شبکه‌ای سه‌بعدی از اعضا و گره‌هاست که برای پوشش دهانه‌های وسیع به کار می‌رود. سیستم‌های صنعتی آن می‌توانند از اجزای پیش‌ساخته و اتصالات پیچی تشکیل شوند.
ایجاد فضای بدون ستون میانی، یکی از کاربردهای مهم این سیستم در مجموعه پدل است؛ ستون‌ها می‌توانند خارج از محدوده لازم بازی جانمایی شوند و چند زمین زیر یک پوشش قرار گیرند. قابلیت پوشش دهانه بزرگ، انعطاف در جانمایی تکیه‌گاه‌ها، حمل اجزای پیش‌ساخته و تنوع هندسی سقف از ویژگی‌های معرفی‌شده این سیستم‌ها هستند.
این قابلیت‌ها به‌ویژه در مجموعه‌های چندزمینه اهمیت دارند؛ زیرا پوشش، مسیرهای دسترسی و آرایش زمین‌ها باید هم‌زمان طراحی شوند. استفاده از سازه فضاکار الزام مقررات پدل نیست و انتخاب آن باید بر مبنای نیاز پروژه انجام شود.
انتخاب نوع سازه فضاکار
شبکه‌های دولایه از انواع شناخته‌شده سازه فضاکار برای پوشش سقف هستند. سیستم‌های تک‌لایه نیز کاربرد دارند، اما دامنه دهانه و رفتار آن‌ها به هندسه و نوع اتصال وابسته است.
انتخاب نوع شبکه، عمق سازه و فاصله تکیه‌گاه‌ها باید با توجه به دهانه، بارهای محل، پوشش و ارتفاع آزاد انجام شود. نام فضاکار به‌تنهایی مشخصات یک سقف مناسب پدل را تعیین نمی‌کند. ارتفاع آزاد باید پس از لحاظ عمق سازه و تمام تجهیزات زیر سقف کنترل شود.
نور خورشید و روشنایی زمین
برای زمین روباز، راستای طولی نزدیک به شمال–جنوب توصیه شده است. در روشنایی مصنوعی، علاوه بر شدت نور، یکنواختی و خیرگی باید بررسی شوند.
| کاربری | میانگین روشنایی افقی | یکنواختی |
| تفریحی و رقابت منطقه‌ای | ۳۰۰ لوکس | ۰٫۵ |
| رقابت ملی و بین‌المللی | ۵۰۰ لوکس | ۰٫۷ |
این مقادیر مربوط به راهنمای عمومی روشنایی هستند؛ پخش تلویزیونی و بعضی رقابت‌ها الزامات تکمیلی دارند. طراحی محل چراغ‌ها نیز باید با محدوده ارتفاع آزاد هماهنگ شود.
دمای محیط و شرایط جوی
برای ارزیابی شرایط گرمایی فقط دمای هوا کافی نیست. آیین‌نامه‌های مسابقات برای شرایط شدید از شاخص‌هایی استفاده می‌کنند که اثر رطوبت، باد و تابش را نیز در نظر می‌گیرند. بنابراین نمی‌توان یک عدد دمای خشک را به‌عنوان حد مجاز تمام مسابقات اعلام کرد.
سقف و سالن باید همراه با نیاز تهویه و کنترل گرما طراحی شوند. مسقف‌کردن به‌تنهایی معادل کنترل دما نیست و مقررات همان رقابت، مبنای تصمیم درباره تغییر برنامه یا توقف بازی خواهد بود.
تفاوت پدل با تنیس
| موضوع | پدل | تنیس |
| قالب متعارف | دونفره | انفرادی و دونفره |
| ابعاد محدوده بازی | ۲۰ × ۱۰ متر | طول ۲۳٫۷۷ متر و عرض دونفره ۱۰٫۹۷ متر |
| ارتفاع مرکز تور | ۸۸ سانتی‌متر | ۹۱٫۴ سانتی‌متر |
| سرویس | پس از برخورد با کف و در ارتفاع کمر یا پایین‌تر | برخورد قبلی با کف لازم نیست |
| دیواره | بخشی از جریان بازی | بخشی از جریان بازی نیست |
| راکت | صفحه سوراخ‌دار بدون زه | دارای زه |
راکت پدل و برندهای شناخته‌شده
را
کت پدل حداکثر ۴۵٫۵ سانتی‌متر طول، ۲۶ سانتی‌متر عرض و ۳۸ میلی‌متر ضخامت دارد؛ برای کنترل ضخامت، تلرانس مقرر اعمال می‌شود. استفاده از بند ایمنی غیرکشسان متصل به دسته الزامی است و حداکثر طول آن ۳۵ سانتی‌متر است.
برندهای دارای مجموعه رسمی پدل شامل Babolat، HEAD، Bullpadel، NOX، Wilson و adidas هستند. جنس هسته و رویه، وزن و هندسه میان مدل‌ها متفاوت است. هسته EVA و رویه‌های فایبرگلاس یا کربن از نمونه‌های موجود در محصولات تجاری‌اند.
نمونه قیمت راکت پدل
قیمت‌های زیر نمونه‌های مشاهده‌شده در فروشگاه رسمی Babolat آمریکا در اکتبر ۲۰۲۶ هستند.
| مدل | قیمت فهرست | قیمت تخفیف‌خورده |
| Technical Veron 3.0 | ۲۴۰ دلار | ۱۶۸ دلار |
| Technical Viper Soft 3.0 | ۳۰۰ دلار | ۲۱۰ دلار |
| Technical Viper 3.0 | ۳۹۰ دلار | ۲۷۳ دلار |
این نمونه‌ها مربوط به بازار آمریکا هستند و قیمت بازار ایران محسوب نمی‌شوند. قیمت خرید باید با توجه به زمان، کشور فروش، مدل و اصالت کالا بررسی شود.
مسابقات رسمی پدل
Premier Padel، CUPRA FIP Tour، قهرمانی جهان، FIP Promises و جام‌های قاره‌ای از مجموعه رقابت‌های رسمی‌اند. CUPRA FIP Tour چهار سطح Bronze، Silver، Gold و Platinum دارد. Premier Padel نیز رقابت‌هایی در رده‌های Major، P1 و P2 دارد.
در ایران رقابت‌های امتیازی برگزار می‌شود؛ نمونه ثبت‌شده، مسابقات ۱۰۰۰ امتیازی مردان و ۵۰۰ امتیازی زنان در ساری است. امتیاز داخلی را نباید معادل امتیاز رتبه‌بندی جهانی دانست.
حضور محمدرضا گلزار در پدل ایران
نام محمدرضا گلزار در اطلاع‌رسانی رسمی فدراسیون تنیس، میان اعضای هیئت‌رئیسه انجمن پدل آمده است. این سابقه سازمانی، موضوعی جدا از سوابق فنی بازیکنان و نتایج رقابتی تیم‌های ملی است.
فواید بدنی پدل
پدل فعالیتی متناوب با حرکات سریع، تغییر جهت و ضربات راکتی است. مرورهای علمی، ظرفیت آن برای ایجاد محرک قلبی‌عروقی، عصبی‌عضلانی و توسعه مهارت‌های حرکتی را مطرح کرده‌اند.
ایمنی سطح، تجهیزات و تمرین نیز اهمیت دارد؛ آرنج، زانو، شانه و پایین کمر از نواحی آسیب گزارش‌شده در پژوهش‌ها هستند. بنابراین توجه به آمادگی بدنی، شیوه تمرین و شرایط زمین بخشی از بهره‌برداری ایمن است.
طراحی یکپارچه زمین پدل مسقف
در طراحی زمین پدل مسقف، سقف، ارتفاع آزاد، کف، زهکشی، دیواره و روشنایی باید هماهنگ باشند. فونداسیون پوشش باید با فونداسیون زمین، مسیرهای دسترسی، فضای بازی بیرونی و طرح تخلیه آب تطبیق داده شود.
کاربرد سازه فضاکار و دیواره شیشه‌ای در پروژه‌های پدل از همین هماهنگی آغاز می‌شود؛ پوشش دهانه آزاد، حفظ فضای لازم برای بازی و اجرای دیواره‌ای که رفتار توپ و ایمنی بازیکن را تأمین کند. طراحی سقف زمین پدل در کنار طراحی دیواره و کف، یک مسئله یکپارچه معماری و مهندسی است.
