گنبدهای گلخانه لواسان

گنبدهای گلخانه لواسان شامل دو سازه با قطرهای ۲۰ و ۱۵ متر است که با کارفرمایی شهرداری لواسانات و طراحی و اجرای شرکت رزان، برای ایجاد فضایی گلخانه‌ای با پوشش شفاف اجرا شده‌اند. فرم گنبدی، شبکه سازه فضاکار تک‌لایه و پوشش شیشه‌ای، عناصر اصلی این پروژه را تشکیل می‌دهند. طراحی مجموعه بر پیوند میان هندسه سازه و پوشش، تأمین نور طبیعی و شکل‌گیری فضای داخلی روشن متمرکز بوده است؛ فضایی که در آن شبکه سازه و قطعات شیشه، هم‌زمان در نمای بیرونی و دید از زیر گنبد حضور دارند.

کاربردها و اهمیت این نوع پروژه

در یک گلخانه، پوشش بخشی از محیط پرورش گیاه است و انتخاب آن باید با نیاز به نور و کنترل شرایط داخل هماهنگ باشد. کنترل نور خورشید و تبادل حرارت میان داخل و بیرون، از ملاحظات اصلی طراحی این نوع فضا به شمار می‌رود. در پروژه لواسان، شیشه به‌عنوان پوشش شفاف دو گنبد انتخاب شده است. ترکیب این پوشش با فرم ژئودزیک، علاوه بر تأمین روشنایی طبیعی، به شکل‌گیری فضای داخلی و ارتباط بصری آن با محیط پیرامون کمک می‌کند.

کارفرما، مشاور، پیمانکار و نقش رزان در پروژه

مشخصات هندسی و ابعادی پروژه

توضیحات فنی

سازه‌ای

سیستم باربر دو گنبد، سازه فضاکار ژئودزیک تک‌لایه با اعضا و گوی‌های مرو است. اتصال اعضا به روش دو مهره‌ای انجام شده و بارهای ثقلی، باد و زلزله در طراحی سازه لحاظ شده‌اند. در این پروژه، هندسه شبکه سازه مبنای هماهنگی با پوشش شیشه‌ای است؛ بنابراین ابعاد اعضا، محل گره‌ها و اتصال زیرسازی پوشش باید در یک مجموعه هماهنگ بررسی شوند. رزان طراحی و اجرای این سیستم را بر عهده داشته و اعضای سازه نیز با پوشش سه‌لایه اپوکسی، برای حفاظت در برابر خوردگی در محیط مرطوب گلخانه، آماده شده‌اند.

نما و پوشش

پوشش دو گنبد از شیشه دولایه سکوریت لمینیت تشکیل شده و با زیرسازی و اتصالات مخصوص پوشش شیشه‌ای اجرا شده است. پروفیل‌های واسط آلومینیومی نگهدارنده شیشه، در حدفاصل پروفیل زیرسازی و شیشه قرار گرفته‌اند. در این ترکیب، سازه فضاکار نقش باربر اصلی را دارد و زیرسازی، پروفیل‌های واسط و اتصالات، مجموعه نگهدارنده پوشش را تشکیل می‌دهند. تفکیک این اجزا در طراحی و اجرا برای هماهنگی ابعادی شبکه و قطعات شیشه اهمیت دارد. آب‌بندی پوشش نیز اجرا و آزمایش شده است تا عملکرد درزها پس از نصب کنترل شود.

ساخت و مونتاژ

تمام اعضا و اتصالات سازه فضاکار تک‌لایه در کارخانه ساخته شده‌اند و عملیات سازه‌ای در محل پروژه به مونتاژ پیچ‌ومهره‌ای اختصاص داشته است. زیرسازی شیشه در محل اجرا شده و قطعات شیشه، پس از طراحی و تهیه شاپ‌دراوینگ، به سفارش رزان در کارخانه تولید شیشه ساخته شده‌اند. اندازه‌گیری، کدگذاری و تهیه نقشه ابعادی هر قطعه، بخش حساس این فرایند بوده است؛ زیرا شیشه‌ها باید پس از تولید، بدون تغییر ابعاد، در جای تعیین‌شده نصب شوند. خطای اندازه‌گذاری می‌تواند مانع نصب شود و هزینه و زمان اجرا را افزایش دهد. تجربه اجرایی رزان در تهیه این نقشه‌ها و هماهنگی مراحل تولید و نصب به کار گرفته شده است.

ویژگی‌های خاص و نکات فنی پروژه

• دو گنبد با ابعاد متفاوت: قطرهای ۲۰ و ۱۵ متر، ابعاد اصلی دو سازه این مجموعه را مشخص می‌کنند.
• شبکه ژئودزیک تک‌لایه: اعضای سازه فضاکار و گوی‌های مرو با اتصالات دو مهره‌ای، سیستم سازه‌ای گنبدها را تشکیل می‌دهند.
• حفاظت اعضای سازه: پوشش سه‌لایه اپوکسی برای حفاظت اعضا در برابر خوردگی به کار رفته است.
• هماهنگی سازه و شیشه: زیرسازی مخصوص و پروفیل‌های واسط آلومینیومی، اتصال پوشش شیشه‌ای به مجموعه سازه را فراهم می‌کنند.
• دقت در تولید قطعات: اندازه‌گذاری و کدگذاری شیشه‌ها باید با نقشه‌های ابعادی و موقعیت نصب هر قطعه هماهنگ باشد.
• کنترل آب‌بندی: آب‌بندی پوشش پس از اجرا آزمایش شده است.

درباره رُزان

شرکت اندیشه نوین رزان (ROZAN) در طراحی، ساخت و اجرای سازه‌های فضاکار، سازه‌های فضایی، سازه‌های خاص و پوشش‌های دهانه‌بلند برای پروژه‌های صنعتی، ورزشگاهی، نمایشگاهی و ساختمانی فعالیت می‌کند. دامنه خدمات شرکت، هماهنگی سازه اصلی با نما، پوشش، زیرسازی و جزئیات اجرایی را نیز در بر می‌گیرد. رزان با برخورداری از رتبه و گواهینامه صلاحیت پیمانکاری از سازمان برنامه و بودجه کشور، دارای صلاحیت رسمی برای اجرای پروژه‌های پیمانکاری در حوزه‌های مرتبط با فعالیت‌های تخصصی شرکت است. تمرکز رزان بر هماهنگی مراحل طراحی، ساخت و نصب سازه، نما و پوشش، از تصمیم‌های اولیه مهندسی تا تحویل پروژه است. حوزه‌های تخصصی شرکت عبارت‌اند از:

سازه

طراحی و اجرای سازه‌های فضاکار تک‌لایه و دولایه، سازه‌های فولادی و خاص، سقف‌های دهانه‌بلند، گنبدها، اسکای‌لایت‌ها و نورگیرهای معماری.

نما و پوشش

طراحی، مهندسی و اجرای نماهای شیشه‌ای و خشک، GFRC و GRC، نماهای فلزی، پانچ‌متال و کامپوزیت؛ ساندویچ‌پانل، کلزیپ و سایر پوشش‌های درزایستا، شیشه، پلی‌کربنات، پوشش‌های پارچه‌ای و ETFE.

مهندسی و اجرا

طراحی مفهومی و تفصیلی، تحلیل و بهینه‌سازی، مدول‌بندی، طراحی اتصالات و زیرسازی، تهیه مدارک اجرایی و شاپ‌دراوینگ‌ها و برنامه‌ریزی مراحل ساخت، حمل، مونتاژ و نصب با هماهنگی میان سازه، نما و پوشش.

رُزان از سال ۱۳۸۶ در اجرای پروژه‌های سازه‌ای فعالیت می‌کند. این تجربه موجب شده است که از ابتدای طراحی، علاوه بر محاسبات سازه‌ای، قابلیت ساخت، جزئیات اتصالات، روش نصب و محدودیت‌های کارگاه مورد توجه قرار گیرد. مراحل طراحی، ساخت و نصب با هماهنگی و کنترل کیفیت دنبال می‌شوند تا تداخلات اجرایی و دوباره‌کاری کاهش یابد و کیفیت، زمان و هزینه اجرا بهتر مدیریت شود.