ورزشگاه سوفای لس آنجلس SoFi Stadium؛ شاهکار مهندسی در سازه فضاکار، سازه های کابلی و پوشانه ETFE و یکی از پیشرفته‌ترین و گرانقیمت ترین ورزشگاه‌های جهان

معرفی ورزشگاه سوفای SoFi Stadium

---

آخرین تاریخ به‌روز‌رسانی: 1405/07/2

ورزشگاه سوفایSoFi Stadium در شهر اینگل­وود لس‌آنجلس واقع شده و یکی از مدرن‌ترین ورزشگاه‌های جهان محسوب می‌شود. این مجموعه در سال 2020 افتتاح شد و ورزشگاه خانگی دو تیم NFL یعنی Los Angeles Rams و Los Angeles Chargers است. نام این ورزشگاه از شرکت خدمات مالی وام مسکن SoFi گرفته شده است که نام آن مخفف Social Finance است و خود شرکت نیز نام برند را «SoFi» با تلفظ So-Fai معرفی می‌کند.

ورزشگاه سوفایSoFi Stadium با ظرفیت حدود 70 هزار نفر (و قابلیت افزایش تا بیش از 100 هزار نفر در رویدادهای خاص) یکی از مهم‌ترین ورزشگاه‌های میزبان جام جهانی فوتبال 2026 و المپیک 2028 لس‌آنجلس خواهد بود.

شهرت جهانی این ورزشگاه بیشتر به دلیل سقف غول‌پیکر آن، سازه فضاکار، سازه کابلی دستکی (Tensegrity) و پوشش از نوع ETFE، معماری آینده‌نگرانه و نمایشگر مرکزی بی‌نظیر آن است.

• مفهوم پایه: «سازه فضاکار» از طریق لینک: سازه فضاکار

تیم طراحی و اجرای ورزشگاه

طراحی معماری پروژه توسط HKS انجام شد. طراحی سازه ورزشگاه توسط Walter P Moore انجام گرفت و عملیات ساخت توسط Turner Construction و AECOM Hunt اجرا شد. این پروژه با هزینه‌ای بیش از 5 میلیارد دلار یکی از گران‌ترین پروژه‌های ورزشی تاریخ جهان محسوب می‌شود.

معماری ورزشگاه

معماری SoFi Stadium بر پایه مفهوم «فضای باز زیر یک سایبان عظیم» شکل گرفته است.

برخلاف بسیاری از ورزشگاه‌های سرپوشیده، در این پروژه دیواره‌های جانبی کاملاً بسته نیستند و جریان طبیعی هوا در مجموعه برقرار است.

فرم سیال و منحنی سقف باعث شده مجموعه ظاهری شبیه به یک سازه معلق آینده‌نگر داشته باشد.

سیستم سازه‌ای ورزشگاه

ورزشگاه سوفایSoFi Stadium از نظر مهندسی سازه یکی از پیچیده‌ترین ورزشگاه‌های جهان است، زیرا در واقع ترکیبی از سازه فضاکار دولایه گوی­سان، سیستم کابلی، پوشانه ETFE، سازه فضاکار تک لایه و سازه بتنی مدفون در زمین محسوب می‌شود.

• مفهوم پایه: «اسکای لایت و نورگیر سازه فضاکار» از طریق لینک: تک لایه

سیستم سازه‌ای اصلی

می‌توان سازه را به چهار بخش اصلی تقسیم کرد:

• سازه کاسه ورزشگاه (Bowl Structure)

بخش سکوها و جایگاه تماشاگران عمدتاً از:

• بتن مسلح درجا
• قطعات پیش‌ساخته بتنی
• قاب‌های بتنی

تشکیل شده است.

نکته مهم اینکه زمین بازی حدود 30 متر پایین‌تر از تراز خیابان قرار دارد و بخش زیادی از سازه در داخل خاک ساخته شده است.

• سازه سقف (Roof Superstructure)

مهم‌ترین بخش پروژه است.

سقف توسط یک سیستم فولادی بسیار بزرگ شامل:

• شبکه سازه فضاکار دولایه گوی سان و تک لایه فضاکار دارای قوس‌های فولادی (Steel Arches)
• خرپاهای فولادی فضایی
• تیرهای جعبه‌ای سنگین
• رینگ‌های محیطی

تشکیل شده است.

دهانه اصلی سقف در برخی قسمت‌ها بیش از 300 متر است.

• مفهوم پایه: «سقف سازه فضایی » از طریق لینک: انتخاب طراحی و اجرای سقف سازه فضایی

• سیستم فضاکار گوی‌سان استفاده شده در ورزشگاه سوفای

بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط DSI Spaceframes، پوسته بیرونی ورزشگاه توسط یک سیستم Space Frame سه‌بعدی از نوع Ball-and-Tube طراحی و ساخته شده است. این همان خانواده‌ای از سیستم‌هاست که از نظر فلسفه اتصال بسیار به سیستم MERO و گوی‌سان نزدیک است.

آمار شگفت‌انگیز پروژه

• 1,547,670 قطعه
• 186,849 عضو فضاکار
• 39,920 گره (Node)
• بیش از 30,000 پنل آلومینیومی سوراخ‌دار که روی شبکه نصب شده‌اند.

برای مقایسه، این تعداد گره از بسیاری از پروژه‌های فضاکار فرودگاهی و نمایشگاهی جهان بیشتر است.

شبکه سازه فضایی این ورزشگاه شامل:

• گره‌های کروی فولادی (Ball Nodes)
• اعضای لوله‌ای فولادی
• اتصالات رزوه‌ای دقیق
• شبکه دوبعدی بالا و پایین با اعضای قطری

است که از نظر رفتار سازه‌ای یک شبکه فضاکار دولایه (Double-Layer Space Frame) محسوب می‌شود. باید توجه داشت که سازه فضاکار دولایه سوفای عمدتاً پشت پوسته آلومینیومی و پوشش معماری پنهان شده است و در تصاویر عمومی معمولاً به وضوح دیده نمی‌شود.

• سیستم لرزه‌ای

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های پروژه این است که این سازه فضایی در منطقه با خطر لرزه‌ای بالا قرار دارد. شبکه فضاکار روی ستون‌هایی قرار گرفته که دارای سیستم‌های جداساز لرزه ای (Isolation Bearings) هستند تا هنگام زلزله، حرکت زمین مستقیماً به سقف و پوسته منتقل نشود. این موضوع باعث شده شبکه عظیم فضاکار بتواند زلزله‌های شدید کالیفرنیا را تحمل کند.

• سیستم کابلی سقف

یکی از ویژگی‌های خاص SoFi استفاده از Cable-Net Structure است.

شبکه‌ای از کابل‌های کششی:

• بار پوشش ETFE را تحمل می‌کنند.
• به قوس‌های فولادی منتقل می‌شوند.
• باعث کاهش وزن سازه می‌شوند.

بنابراین سقف صرفاً یک خرپای فولادی نیست؛ بلکه یک سیستم هیبریدی فولاد–کابلی است.

• پوشانه سقف

پوشش روی سازه از ETFE تشکیل شده است.

• چندلایه
• شفاف
• بسیار سبک
• مقاوم در برابر UV

و روی شبکه کابل و فریم‌های آلومینیومی نصب شده است.

بخش عمده بار سقف توسط مجموعه‌ای از خرپاهای فولادی فضایی قوسی و رینگ‌های فولادی پیرامونی منتقل می‌شود.

ویژگی‌های سازه‌ای

• سازه مرکب فولادی و بتنی
• خرپاهای فولادی فضایی دهانه بلند
• طراحی لرزه‌ای پیشرفته
• حداقل ستون در محدوده دید تماشاگران
• قابلیت تحمل بارهای سنگین سقف و تجهیزات رسانه‌ای

ابعاد سقف

• طول تقریبی: 330 متر
• عرض تقریبی: 270 متر
• مساحت تقریبی پوشش: بیش از 100,000 متر مربع

این سقف یکی از بزرگ‌ترین سقف‌های ETFE جهان محسوب می‌شود.

روش ساخت و نصب

سقف به صورت مستقل از ساختمان اصلی ساخته شد و بخش‌های اصلی خرپاها در محل مونتاژ و سپس نصب شدند.

یکی از پیچیده‌ترین مراحل پروژه، نصب قطعات عظیم سقف و کنترل تغییرشکل آنها در طول اجرا بود.

• مفهوم پایه: «نصب و اجرای سازه فضاکار» از طریق لینک: اجرای سازه فضاکار

سیستم لرزه ای

ورزشگاه سوفایSoFi Stadium از دید مهندسی لرزه‌ای یکی از جالب‌ترین پروژه‌های جهان است، زیرا در منطقه‌ای با خطر لرزه‌ای بالا در جنوب کالیفرنیا ساخته شده و دقیقاً در مجاورت چند گسل فعال قرار دارد. به همین دلیل بخش قابل توجهی از هزینه و پیچیدگی پروژه مربوط به سیستم لرزه‌ای و نحوه جداسازی سقف از سازه اصلی بوده است.

ایده اصلی طراحی

برخلاف بسیاری از ورزشگاه‌ها، سقف SoFi عملاً روی سکوهای تماشاگران تکیه ندارد.

در واقع:

• کاسه ورزشگاه (Bowl) یک سازه مستقل است.
• سقف یک سازه فضاکار دولایه مستقل دیگر است.
• این دو سازه هنگام زلزله می‌توانند نسبت به یکدیگر حرکت کنند.

این تصمیم یکی از مهم‌ترین دلایل موفقیت لرزه‌ای پروژه محسوب می‌شود.

سیستم تکیه‌گاهی سقف

سقف ETFE و شبکه کابلی توسط هشت مگاستون فولادی چندین قاب فولادی عظیم محیطی قوس‌ها و خرپاهای سازه فضایی فولادی نگهداری می‌شود. ارتفاع برخی از ستون‌های اصلی به بیش از 90 متر می‌رسد.

نکته مهم:

سقف سازه فضاکار عمدتاً روی این مگاستون‌ها تکیه دارد و بار آن مستقیماً به فونداسیون‌های مستقل منتقل می‌شود، نه به سکوهای بتنی ورزشگاه.

جداسازی لرزه‌ای سقف از ورزشگاه

یکی از ویژگی‌های شاخص پروژه وجود درزهای حرکتی و لرزه‌ای بزرگ بین سقف و Bowl است.

در زلزله:

• سکوهای بتنی حرکت می‌کنند.
• سقف فضایی نیز حرکت می‌کند.
• اما دو سیستم به صورت صلب به هم متصل نیستند.

در برخی نقاط امکان جابه‌جایی چند ده سانتی‌متری تا بیش از یک متر پیش‌بینی شده است.

این موضوع خطر برخورد اجزا (Pounding) را کاهش می‌دهد.

سیستم باربر جانبی سقف

برای مقابله با:

• زلزله
• باد
• ارتعاشات

از ترکیبی از موارد زیر استفاده شده است:

قاب‌های خمشی فولادی (Moment Frames) در بخش‌های پیرامونی.

سازه فضاکار دولایه در زیر پوشش آلومینیومی پانچ شده به صورت پارامتریک قرار گرفته و تکیه گاه سقف اصلی می باشد

مهاربندی‌های فولادی در هسته‌های اصلی انتقال نیرو.

دیافراگم سقف که نیروها را بین ستون‌ها و قاب‌ها توزیع می‌کند.

شبکه کابل کششی که علاوه بر تحمل بار ثقلی، سختی کلی سقف را افزایش می‌دهد.

رفتار لرزه‌ای سقف

سقف حدود 120 هزار مترمربع مساحت دارد و وزن آن بسیار زیاد است.

برای کنترل پاسخ لرزه‌ای فرکانس طبیعی سقف کنترل شده است. میرایی سازه افزایش یافته است.

تحلیل‌های غیرخطی زمانی (Nonlinear Time History Analysis) انجام شده است. سناریوهای زلزله شدید گسل‌های منطقه بررسی شده‌اند.

فونداسیون و شرایط خاک

یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های پروژه است.

زمین بازی حدود 30 متر پایین‌تر از تراز اطراف ساخته شده است.

بنابراین:

• دیوارهای حائل بسیار عظیم اجرا شده‌اند.
• شمع‌ها و فونداسیون‌های عمیق استفاده شده‌اند.
• فشار جانبی خاک و آب زیرزمینی کنترل شده است.

مسیر انتقال بار سقف

از دید مهندسی سازه مسیر بار تقریباً چنین است:

ETFE

↓

فریم‌های آلومینیومی

↓

شبکه کابل

↓

سازه فضاکار و قوس‌های فولادی

↓

مگاستون‌های فولادی

↓

فونداسیون‌های مستقل

↓

خاک

نکته مهم برای مهندسان سازه

در بسیاری از ورزشگاه‌های قدیمی:

• سقف روی سکوها تکیه دارد.
• سکوها و سقف یک سیستم واحد هستند.

اما در SoFi:

یک سیستم سازه ای مستقل برای سقف استفاده شده است (Roof Independent Structural System).

یعنی سقف یک سازه مستقل محسوب می‌شود و این موضوع مزایای مهمی دارد:

• عملکرد بهتر در زلزله
• کاهش انتقال نیرو به Bowl
• امکان دهانه‌های بسیار بزرگ
• کنترل بهتر تغییرمکان‌ها
• کاهش خطر آسیب موضعی

به همین دلیل SoFi در ادبیات مهندسی بیشتر به عنوان یک Hybrid Steel–Cable Independent Canopy Structure شناخته می‌شود تا یک سقف متعارف ورزشگاهی.

پوشش سقف

پوشش سقف ورزشگاه SoFi Stadium یکی از پیشرفته‌ترین سیستم‌های پوشش ورزشگاهی جهان است و از ETFE (Ethylene Tetrafluoroethylene) ساخته شده است.

ETFE چیست؟

ETFE یک پلیمر فلوروپلاستیک بسیار مقاوم و سبک است که برای جایگزینی شیشه در سازه‌های دهانه بزرگ توسعه یافته است.

ویژگی‌های اصلی:

• وزن حدود 1٪ تا 2٪ شیشه
• عبور نور 85 تا 95 درصد
• مقاومت بالا در برابر UV
• مقاومت عالی در برابر خوردگی
• عمر طراحی بیش از 30 سال
• قابلیت خودتمیزشوندگی نسبی
• انعطاف‌پذیری زیاد

ضخامت هر لایه معمولاً بین:

200 تا 300 میکرون است.

نوع پوشش در ورزشگاه سوفای SoFi Stadium

برخلاف ورزشگاه مرسدس بنز که از بالشتک‌های هوادار (ETFE Cushion) استفاده می‌کند، در SoFi بخش عمده پوشش به صورت:

Single-Layer ETFE Membrane

و در برخی قسمت‌ها به صورت سیستم‌های چندلایه اجرا شده است.

هدف اصلی:

• محافظت در برابر باران
• عبور نور طبیعی
• حفظ حس فضای باز ورزشگاه است.

چرا سقف شفاف است؟

یکی از اهداف طراحی این بود که:

• نور طبیعی کالیفرنیا وارد ورزشگاه شود.
• حس بازی در فضای باز حفظ گردد.
• در عین حال تماشاگران از باران و تابش مستقیم محافظت شوند.

به همین دلیل سقف کاملاً بسته و مات طراحی نشد.

مساحت پوشش

مساحت سایبان سقف تقریباً 120,000مترمربع است.

برای مقایسه:

• حدود 17 زمین فوتبال
• یکی از بزرگ‌ترین پوشش‌های ETFE جهان

سیستم نگهداری پوشش

پوشش مستقیماً روی خرپاها نصب نشده است.

• بیشتر بدانیم: انواع پوشش های سازه فضاکار و سازه فضایی چیست؟

ترتیب اجزا:

ETFE Membrane

↓

کلمپ‌ها و پروفیل‌های آلومینیومی

↓

شبکه کابل‌های کششی

↓

سازه فضاکار و قوس‌های فولادی

↓

ستون‌های اصلی

رفتار سازه‌ای پوشش

ETFE عملاً عضو باربر اصلی نیست.

بارهای:

• باد
• باران
• تغییرات دما

ابتدا به شبکه کابل منتقل می‌شوند.

سپس:

کابل‌ها → خرپاها → ستون‌ها → فونداسیون

بنابراین ETFE بیشتر نقش پوسته محافظ (Building Envelope) را دارد.

سیستم نما و پوسته پیرامونی ورزشگاه

نمای پیرامونی ورزشگاه SoFi Stadium برخلاف بسیاری از ورزشگاه‌های جدید، یک نمای کاملاً بسته و صلب ندارد. معماری آن بر پایه مفهوم Indoor–Outdoor Stadium (ترکیب فضای باز و بسته) شکل گرفته است.

جنس و سیستم نمای پیرامونی

نمای ورزشگاه عمدتاً از ترکیب موارد زیر تشکیل شده است:

• سازه فضاکار، مش فلزی و پنل‌های فلزی سوراخ‌دار (Perforated Metal Panels)

بخش عمده پوسته پیرامونی از آلومینیوم، پنل‌های فلزی مشبک و ورق‌های پانچ متال که روی سازه فضاکار قرار گرفته است.

این پنل‌ها به صورت نیمه‌شفاف طراحی شده‌اند تا جریان هوا برقرار باشد. دیدهای کنترل‌شده به داخل و خارج ایجاد شده و همچنین وزن نما کاهش یابد.

• کرتین‌وال شیشه‌ای

در بخش‌های ورودی‌های اصلی، فضاهای VIP، لابی‌ها و سوئیت‌های ویژه از سطوح وسیع شیشه‌ای استفاده شده است.

این قسمت‌ها بیشتر جنبه معماری و ایجاد ارتباط بصری با فضای بیرون دارند.

· پوسته باز (Open-Air Facade)

یکی از ویژگی‌های مهم SoFi این است که در بسیاری از قسمت‌ها اصلاً دیوار خارجی پیوسته وجود ندارد.

فضاهای بین پوسته فلزی باز بوده و تهویه طبیعی را فراهم نموده و وابستگی به سیستم‌های مکانیکی را کاهش می‌دهند.

به همین دلیل از بیرون، ساختمان حالتی سبک‌تر از حجم واقعی خود دارد.

• سیستم زیرسازی نما

نمای پیرامونی روی سازه فضاکار دولایه اریبی، قاب‌های فولادی سبک، تیرهای محیطی فولادی و زیرسازی آلومینیومی نصب شده است.

سیستم نما باربر نیست و صرفاً نقش پوسته معماری، کنترل نور، کنترل باد و زیبایی‌شناسی را بر عهده دارد.

• مفهوم پایه: «کرتین وال/ Curtain Wall» از طریق لینک: انواع نماهای شیشه ای

ارتباط نما با سقف

یکی از ویژگی‌های جالب SoFi این است که نما و سقف از نظر بصری تقریباً یک مجموعه واحد به نظر می‌رسند.

سقف ETFE عظیم مانند یک سایبان بزرگ روی کل مجموعه قرار گرفته و نمای پیرامونی زیر آن شکل گرفته است.

در واقع آن چیزی که از دور بیشتر دیده می‌شود:

• سایبان ETFE سقف
• ستون‌های فولادی عظیم
• پوسته فلزی مشبک می باشد.

از دید معماری و نما

اگر بخواهیم نمای SoFi را در یک جمله تعریف کنیم:

پوسته‌ای نیمه‌باز متشکل از سازه فضایی دولایه قطری، پنل‌های فلزی مشبک، شیشه و فضاهای باز تهویه‌شونده که زیر یک سایبان عظیم ETFE قرار گرفته است.

تأسیسات مکانیکی ورزشگاه

SoFi Stadium دارای یکی از پیشرفته‌ترین سیستم‌های مکانیکی در جهان است.

تأسیسات مکانیکی ورزشگاه SoFi Stadium یکی از پیشرفته‌ترین سیستم‌های مکانیکی در میان ورزشگاه‌های جهان است، زیرا طراحان از ابتدا تصمیم گرفتند ورزشگاه کاملاً سرپوشیده و کاملاً تهویه‌شده نباشد. این تصمیم باعث شد فلسفه طراحی تأسیسات مکانیکی با ورزشگاه‌های بسته‌ای مانند مرسدس بنز یا آلجینت تفاوت اساسی داشته باشد.

فلسفه طراحی تأسیسات ورزشگاه سوفای

این یک ورزشگاه سرپوشیده هوای باز (Covered Open-Air Stadium می باشد.

یعنی:

• سقف دارد.
• در برابر باران محافظت می‌شود.
• اما از چهار طرف تقریباً باز است.

بنابراین هدف تأسیسات مکانیکی، تهویه کل حجم ورزشگاه نبوده است. این تصمیم باعث صرفه‌جویی بسیار بزرگ در انرژی، تجهیزات، کانال‌کشی و ظرفیت چیلرها شده است.

• سیستم تهویه (Ventilation)

بخش عمده تهویه ورزشگاه به صورت تهویه طبیعی (Natural Ventilation) انجام می‌شود.

این انتخاب به دلیل:

• باز بودن نما
• ارتفاع زیاد سقف
• جریان باد اقیانوس آرام

هوای تازه به صورت طبیعی در ورزشگاه گردش می‌کند.

در نتیجه برخلاف یک استادیوم بسته، نیازی به هوارسانی ده‌ها میلیون مترمکعب هوا در ساعت وجود ندارد.

• سیستم سرمایش

کل فضای ورزشگاه خنک نمی‌شود. تنها بخش‌های فضاهای VIP، سوئیت‌ها، رستوران‌ها، فضاهای رسانه‌ای، اتاق‌های کنترل، دفاتر اداری، فروشگاه‌ها و فضاهای پشتیبانی دارای سرمایش مکانیکی هستند.

برای این بخش‌ها از سیستم‌های متعارف، چیلرهای آب خنک، AHU،FCU وVAV استفاده شده است.

• سیستم گرمایش

به دلیل اقلیم معتدل لس‌آنجلس دمای زمستان معمولاً10 تا 20 درجه سانتی‌گراد است. در نتیجه بار گرمایش نسبتاً کم است و سیستم گرمایش عمدتاً برای، فضاهای داخلی، رستوران‌ها، سوئیت‌ها و دفاتر طراحی شده است.

• کنترل دود و حریق

یکی از مهم‌ترین بخش‌های تأسیسات مکانیکی پروژه.

ظرفیت ورزشگاه حدود 70,000 نفر می باشد و در برخی رویدادها بیش از 100,000 نفر است. بنابراین سیستم کنترل دود و حریق بسیار پیشرفته ای (Smoke Control System) برای این ورزشگاه طراحی شده است.

این سیستم شامل تجهیزات زیر می باشد:

• فن‌های تخلیه دود
• جت‌فن‌ها
• سامانه فشار مثبت راه‌پله‌ها
• کنترل هوشمند حریق

• سیستم آب و فاضلاب

به دلیل جمعیت بسیار زیاد:

• صدها سرویس بهداشتی
• شبکه عظیم آب مصرفی
• ایستگاه‌های پمپاژ
• مخازن ذخیره

در پروژه اجرا شده‌اند.

• مدیریت آب باران

از آنجا که سقف حدود 120 هزار مترمربع مساحت دارد:

بارش باران می‌تواند حجم بسیار زیادی آب تولید کند.

بنابراین:

• ناودان‌های مخفی
• رایزرهای بزرگ
• مخازن ذخیره آب باران

در نظر گرفته شده‌اند.

• سیستم پایش و کنترل هوشمند

کل مجموعه تحت کنترل BMS (Building Management System) است.

این سیستم:

• دما
• رطوبت
• مصرف انرژی
• تجهیزات HVAC
• پمپ‌ها
• فن‌ها

را کنترل می‌کند.

از دید یک مهندس مکانیک

جالب‌ترین نکته SoFi این است که طراحان به جای ساخت یک استادیوم کاملاً بسته با بار سرمایشی عظیم، از معماری و اقلیم استفاده کرده‌اند.

تأسیسات الکتریکی ورزشگاه

تأسیسات الکتریکی ورزشگاه SoFi Stadium در مقیاس یک شهر کوچک طراحی شده است. در روزهای برگزاری مسابقات، جمعیت حاضر در مجموعه می‌تواند به بیش از 100 هزار نفر برسد و به همین دلیل زیرساخت الکتریکی آن بسیار فراتر از یک ساختمان معمولی است.

سیستم توزیع برق فشار متوسط

سیستم برق ورزشگاه SoFi Stadium یکی از پیچیده‌ترین زیرساخت‌های الکتریکی ورزشگاه‌های جهان است، زیرا عملاً یک ورزشگاه ساده نیست، بلکه یک مجموعه چندمنظوره شامل:

· ورزشگاه 70 تا 100 هزار نفری

· سالن اجرای رویدادها

· استودیوهای رسانه‌ای

· فضاهای VIP

· مراکز تجاری

· هزاران نمایشگر دیجیتال است.

سیستم روشنایی زمین مسابقه

سیستم روشنایی ورزشگاه SoFi Stadium صرفاً یک سیستم نورپردازی نیست؛ بلکه یک زیرساخت رسانه‌ای و نمایشی (Entertainment Lighting System) است که برای NFL، جام جهانی 2026، کنسرت‌ها، مراسم افتتاحیه و پخش تلویزیونی 4K و 8K طراحی شده است.

ویژگی‌های اصلی:

· روشنایی 100٪ LED

· قابلیت کنترل دیجیتال هر پروژکتور

· سازگار با پخش UHD و 4K

· بدون Flicker برای دوربین‌های فوق‌سریع

· امکان اجرای سناریوهای نمایشی و شوهای نوری

ساختار روشنایی

سیستم به چند بخش تقسیم می‌شود:

روشنایی زمین بازی

مهم‌ترین بخش.

هدف:

· روشنایی یکنواخت زمین

· حذف سایه بازیکنان

· کیفیت مناسب تصویربرداری

معمولاً در ورزشگاه‌های NFL سطح روشنایی زمین 2000 تا 3000 لوکس است. برای جام جهانی و پخش بین‌المللی حدود 2500 لوکس یا بیشتر در نظر گرفته می‌شود.

روشنایی سقف و سازه

یکی از ویژگی‌های خاص سوفای.

شبکه کابلی و سازه سقف به صورت مستقل نورپردازی می‌شوند.

کاربرد:

· مراسم افتتاحیه

· کنسرت‌ها

· معرفی بازیکنان

· نمایش‌های ویژه

فناوری پروژکتورها

معمولاً از پروژکتورهای حرفه‌ای LED ورزشی استفاده شده است.

ویژگی‌ها:

· توان هر پروژکتور بین 1000 تا 2000 وات

· کنترل دیجیتال

· عمر بیش از 50,000 ساعت

نورپردازی معماری

بخش بزرگی از هویت بصری SoFi به نورپردازی وابسته است.

سیستم شامل:

· LED Facade Lighting

· نورپردازی سقف

· نورپردازی ستون‌ها

· نورپردازی محوطه است.

رنگ‌ها و سناریوهای نورپردازی می‌توانند برای رویدادهای مختلف تغییر کنند.

نمایشگر مرکزی غول‌پیکر

مشهورترین تجهیز الکتریکی ورزشگاه سوفای، نمایشگر مرکزی آن احتمالاً پیشرفته‌ترین نمایشگر ورزشگاهی جهان است و نام رسمی آن Samsung Infinity Screen (Oculus) است. سامسونگ آن را به عنوان بزرگ‌ترین نمایشگر دوطرفه معلق ورزشی جهان معرفی کرده است. برخلاف ورزشگاه‌های معمولی که یک اسکوربورد چهاروجهی دارند، در سوفای یک حلقه بیضوی عظیم در مرکز ورزشگاه معلق شده است.

از دید مهندسی سازه

مهم‌ترین نکته برای شما به عنوان طراح سازه فضاکار این است که نمایشگری با وزن نزدیک به 1000 تن در وسط ورزشگاه قرار گرفته، اما روی زمین ستونی ندارد. این بار عظیم توسط سیستم کابلی سقف، سازه فضایی سقف، خرپاهای فولادی ویژه و رینگ‌های پیرامونی مهار می‌شود. به همین دلیل طراحی Oculus یکی از پیچیده‌ترین مسائل مهندسی کل پروژه SoFi بوده و بسیاری از مهندسان آن را حتی چالش‌برانگیزتر از خود سقف ورزشگاه می‌دانند.

ابعاد

مشخصات تقریبی نمایشگر:

برای مقایسه:

چرا به این نمایشگر Oculus می‌گویند؟

چون شکل آن شبیه یک حلقه یا چشم عظیم است. نمایشگر داخل حلقه را پوشش می‌دهد. بیرون حلقه را نیز پوشش می‌دهد. بنابراین تماشاگران طبقات پایین و بالا همزمان تصویر را می‌بینند.

از دید مهندسی سازه این قسمت بسیار جالب است. نمایشگر به زمین متصل نیست، از سقف آویزان نشده و روی سیستم مستقل کابل و خرپای فولادی معلق است. به همین دلیل حرکت و ارتعاش آن به دقت کنترل شده است.

کیفیت تصویر

سامسونگ اعلام کرده بیش از 80 میلیونLED،HDR با رزولوشن فوق‌العاده بالا و با قابلیت پخش همزمان چند تصویر در آن استفاده شده است.

سیستم صوتی

نمایشگر فقط تصویر نیست. بخش بزرگی از سیستم صوتی ورزشگاه نیز در همین مجموعه نصب شده است.

شامل اسپیکرها، تجهیزات شبکه، دوربین‌ها و سیستم رسانه‌ای می باشد.

مصرف برق

در حالت حداکثر مصرف لحظه‌ای می‌تواند چندین مگاوات باشد. به همین دلیل UPS اختصاصی، ژنراتور پشتیبان و تابلوهای برق مستقل برای آن در نظر گرفته شده است.

• رویدادهای مهم

SoFi Stadium تاکنون میزبان رویدادهای مهمی بوده است:

Super Bowl LVI

ایل College Football Playoff National Championship

مسابقات CONCACAF

جام جهانی فوتبال 2026

المپیک تابستانی 2028

بازی ایران و نیوزلند

یکی از مهم‌ترین رویدادهای برگزارشده در ورزشگاه سوفای SoFi Stadium برای فوتبال ایران، نخستین دیدار تیم ملی ایران در جام جهانی 2026 بود. این مسابقه در تاریخ 15 ژوئن 2026 میان ایران و نیوزیلند در مرحله گروهی جام جهانی برگزار شد و با تساوی 2 بر 2 به پایان رسید. در این دیدار، تیم ملی ایران دو بار از حریف عقب افتاد اما با گل‌های رامین رضاییان و محمد محبی توانست نتیجه را جبران کرده و نخستین امتیاز خود را در رقابت‌ها کسب کند. این مسابقه علاوه بر اهمیت ورزشی، به دلیل حضور گسترده ایرانیان مقیم آمریکا و برگزاری در یکی از مدرن‌ترین ورزشگاه‌های جهان، یکی از به‌یادماندنی‌ترین بازی‌های تاریخ فوتبال ایران در جام جهانی محسوب می‌شود.

بازی اسپانیا و بلژیک

بازی اسپانیا و بلژیک در مرحله یک‌چهارم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ در ورزشگاه سوفای SoFi Stadium برگزار می‌شود. ورزشگاه سوفای SoFi Stadium یکی از شاخص‌ترین ورزشگاه‌های مدرن آمریکا است و میزبانی این مسابقه، جایگاه آن را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فضاهای ورزشی و رویدادی جهان تثبیت می‌کند. تقابل دو تیم مطرح اروپایی در این ورزشگاه، این رویداد را به یکی از نقاط برجسته برنامه مسابقات جام جهانی تبدیل کرده است.

بازی اسپانیا و اتریش در مرحله ۳۲ تیمی جام جهانی ۲۰۲۶

دیدار اسپانیا و اتریش در مرحله ۳۲ تیمی جام جهانی ۲۰۲۶ در ورزشگاه سوفایSoFi Stadium برگزار شد و اسپانیا با نتیجه ۳–۰ پیروز شد. این مسابقه به‌دلیل برتری روشن اسپانیا و میزبانی در یکی از مدرن‌ترین ورزشگاه‌های آمریکا، از رویدادهای شاخص ورزشگاه سوفای SoFi Stadium در جام جهانی ۲۰۲۶ بود.

• جمع‌بندی مهندسی

ورزشگاه سوفای لی آنجلس کالفرنیا SoFi Stadium یکی از گران قیمت ترین، پیشرفته ترین و مهم‌ترین نمونه‌های سازه های فضاکار دولایه اریبی یا قطری، سقف های با دهانه آزاد بزرگ Long Span Roof Structure، نمونه پوشانه های ETFE Roof Engineering و سازه های کابلی دستکی Tensegrity در دنیا می باشد. سقف عظیم با بکراگیری شبکه سازه فضایی، سازه فولادی قوسی و نمایشگر Infinity Screen و معماری آینده‌نگرانه آن باعث شده این پروژه به یکی از مراجع اصلی طراحی ورزشگاه‌های نسل جدید تبدیل شود.

---

بدانیم بیشتر:

مفاهیم پایه:

سازه:

• مفهوم پایه: «اسکای لایت و نورگیر سازه فضاکار» از طریق لینک: اسکای لایت و نورگیر سازه فضاکار
• مفهوم پایه: «اسکای لایت و نورگیر سازه فضاکار» از طریق لینک: اسکای لایت

پوشش:

• مفهوم پایه: «پوشش پلی‌کربنات» از طریق لینک: پوشش‌های کلزیپ، ساندویچ پانل، شیشه و پلی‌ کربنات در سازه فضاکار

طراحی:

• مفهوم پایه: «هماهنگی پوشش و سازه» از طریق لینک: هماهنگی و اهمیت کنترل،مشاوره و کنترل در سازه فضاکار

نما:

• مفهوم پایه: «انواع نماهای شیشه ای» از طریق لینک: انواع نماهای شیشه ای

سوالات متداول:

• بیشتر بدانیم: حداکثر دهانه قابل پوشش با سازه فضایی

مقاله‌ها:

• برای آشنایی بیشتر با شاهکار ترکیب سازه‌های کششی و سقف‌های کابلی میباشند لاقه‌مند هستید مقاله ورزشگاه BC Place ونکوور؛ شاهکاری در طراحی سازه‌های کششی و سقف‌های کابلی را ملاحظه فرمایید.
• برای آشنایی بیشتر با ورزشگاه‌هایی روباز مدرن از فضاکار/خرپا مقاله ورزشگاه لومن فیلد Lumen Field در شهر سیاتل را ملاحظه فرمایید.

پروژه‌های رزان:

• نمونه سالن ورزشی چند منظوره را در سالن ورزشی دانشگاه علوم پایه زنجان مشاهده فرمایید.
• نمونه‌ه سازه فضاکار دولایه و تک لایه، اسکای‌لایت و نورگیر شیشه‌ای را در گنبدهای آسمان نمای شیشه ای (Skylight) پالایشگاه گاز بید بلند خلیج فارس مشاهده فرمایید.