ورزشگاه آرلینگتون تگزاس AT&T Stadium؛ اَبَرسازه و یکی از بزرگ‌ترین سقف‌های متحرک جهان

معرفی ورزشگاه AT&T Stadium

ورزشگاه AT&T Stadium در شهر آرلینگتون ایالت تگزاس آمریکا واقع شده و یکی از مشهورترین ورزشگاه‌ های جهان به شمار می‌رود. این مجموعه در سال 2009 افتتاح شد و ورزشگاه خانگی تیم Dallas Cowboys است. ظرفیت پایه ورزشگاه حدود 80 هزار نفر بوده و در رویدادهای بزرگ می‌تواند بیش از 100 هزار تماشاگر را در خود جای دهد.

AT&T Stadium به دلیل سقف متحرک عظیم، دهانه آزاد بسیار بزرگ، خرپاهای فضایی سه بعدی فولادی غول ‌پیکر و نمایشگر مرکزی مشهور خود، یکی از شاخص ‌ترین نمونه‌های مگا استراکچرهای ورزشی قرن بیست و یکم محسوب می‌شود. این ورزشگاه همچنین یکی از مهم ‌ترین میزبانان جام جهانی فوتبال 2026 خواهد بود.

تیم طراحی و اجرای پروژه

طراحی معماری پروژه توسط HKS انجام شد. طراحی سازه توسط Walter P Moore صورت گرفت و اجرای پروژه بر عهده Manhattan Construction Company بود.

این پروژه از زمان آغاز طراحی به عنوان یکی از پیچیده‌ترین پروژه‌های ورزشی جهان شناخته می‌شد و تیم طراحی تلاش کرد مرزهای مهندسی سازه‌های دهانه بلند را جابه‌جا کند.

معماری ورزشگاه

معماری ورزشگاه AT&T Stadium بر پایه نمایش فناوری و سازه شکل گرفته است. برخلاف بسیاری از ورزشگاه‌ها که سازه در پشت نما پنهان می‌شود، در این پروژه خرپاهای سه بعدی قوسی شکل فولادی عظیم بخشی از هویت معماری ساختمان محسوب می‌شوند.

فرم کلی ورزشگاه از یک حجم مستطیلی با گوشه‌های منحنی تشکیل شده و استفاده گسترده از شیشه، فولاد و فضاهای باز باعث شده ساختمان ظاهری سبک‌تر از ابعاد واقعی خود داشته باشد.

نمای شفاف ساختمان همچنین امکان مشاهده ساختار سقف و قوس‌های اصلی را از بیرون فراهم می‌کند.

سیستم سازه‌ای ورزشگاه

سیستم سازه‌ای اصلی از ترکیب بتن مسلح، فولاد سازه‌ای و خرپاهای فضایی قوسی شکل فولادی دهانه بلند تشکیل شده است.

• مفهوم پایه: «نقش سازه فضایی در ورزشگاه‌ها» از طریق لینک: سازه فضایی در ورزشگاه‌ها

بخش عمده بارهای سقف توسط دو خرپای سه بعدی فولادی قوسی شکل اصلی منتقل می‌شود که در زمان ساخت جزو بزرگ‌ترین خرپاهای فضایی فولادی مورد استفاده در یک ورزشگاه بودند.

ویژگی‌های سازه‌ای ورزشگاه

• سازه مرکب فولادی و بتنی
• استفاده از خرپاهای فضایی سع بعدی فولادی جعبه‌ای
• دهانه آزاد بسیار بزرگ
• طراحی مقاوم در برابر بادهای شدید تگزاس
• حداقل ستون مزاحم در محدوده دید تماشاگران
• بیشتر بدانید: مزیت سازه فضایی برای ورزشگاه ها

سازه سقف ورزشگاه

مهم‌ترین بخش مهندسی پروژه سقف متحرک آن است که یکی از بزرگ‌ترین سیستم‌های سقف های باز و بسته شونده Retractable Roof جهان محسوب می‌شود.

• برای آشنایی بیشتر با سقف‌های متحرک عظیم مقاله ورزشگاه Mercedes-Benz شاهکار سقف متحرک را ملاحظه فرمایید.

سقف توسط دو خرپای فولادی فضاکار عظیم پشتیبانی می‌شود که مانند ستون فقرات سازه عمل می‌کنند و بارهای سقف را به تکیه‌گاه‌های اصلی منتقل می‌کنند.

اجزای اصلی سقف ورزشگاه

• خرپای فولادی فضاکار سه بعدی اصلی
• خرپاهای فولادی سه بعدی عرضی
• پنل‌های متحرک سقف
• سیستم ریل و محرک مکانیکی
• تکیه‌گاه‌های لغزشی و مفصلی

دهانه آزاد

دهانه اصلی سقف حدود 320 متر است که آن را در رده بزرگ‌ترین سازه‌های دهانه بلند جهان قرار می‌دهد.

• بیشتر بدانید: حداکثر دهانه قابل پوشش با سازه فضایی

روش نصب ورزشگاه

برای اجرای سقف، ابتدا فونداسیون‌ها و ستون‌های اصلی ساخته شدند. سپس خرپاهای فضاکار قوسی فولادی در قطعات بزرگ مونتاژ شده و با عملیات باربری سنگین Heavy Lift در محل نصب شدند. پس از آن خرپاهای فضایی سه بعدی رابط و سیستم ریل و پنل‌های متحرک سقف نصب گردید.

• بیشتر بدانید: روشهای نصب و اجرای سازه فضایی

سیستم تکیه‌گاهی سازه سقف ورزشگاه

به دلیل تغییرات حرارتی و تغییرشکل‌های قابل توجه، از ترکیبی از تکیه‌گاه‌های ثابت، مفصلی و غلتکی استفاده شده است.

این سیستم امکان:

• کنترل تغییرمکان
• جذب انبساط و انقباض حرارتی
• انتقال ایمن نیروها

را فراهم می‌کند.

مزایای سقف متحرک ورزشگاه

• امکان استفاده در تمام شرایط آب‌وهوایی
• حفاظت تماشاگران و زمین مسابقه
• انعطاف‌پذیری بالا برای رویدادهای مختلف

معایب سقف متحرک

• هزینه ساخت بسیار بالا
• پیچیدگی اجرایی
• نیاز به نگهداری تخصصی

• اگر به ورزشگاه‌هایی با سقف متحرک علاقه‌مند هستید مقاله ورزشگاه Mercedes-Benz شاهکار سقف متحرک و ورزشگاه NRG Stadium آمریکا را مطالعه کنید.

پوشش سقف ورزشگاه

نوع پوشانه سقف ورزشگاه از نوع درزایستا یا زیپ پنل (کلزیپ) و با بکارگیری یک لایه ورق فلزی سبک در زیر، لایه عایق و لایه رویه از ورق آلومینیومی به همراه پوشش شیشه ای و سیستم‌های مقاوم در برابر شرایط جوی تشکیل شده است.

• برای آشنایی بیشتر با ورزشگاه‌های شاهکار مهندسی، سازه فضایی، سازه های کابلی و پوشانه ETFE مقاله ورزشگاه سوفای لس آنجلس SoFi Stadium را ملاحظه فرمایید.

ویژگی‌های پوشش سقف

• مقاومت بالا در برابر باد
• دوام طولانی
• قابلیت حرکت و باز و بسته شدن مداوم
• وزن بهینه نسبت به ابعاد سقف

مزایای پوشش

• محافظت کامل در برابر شرایط جوی
• افزایش عمر تجهیزات داخلی
• امکان کنترل اقلیم

معایب پوشش

• هزینه نگهداری بالا
• نیاز به کنترل مداوم سیستم‌های مکانیکی
• اگر به ورزشگاه‌هایی با سازه‌های کابلی و پوشش ETFE علاقه‌مند هستید مقاله ورزشگاه سوفای لس آنجلس SoFi Stadium را مطالعه کنید.

سیستم نمای پیرامونی ورزشگاه

نمای پیرامونی ورزشگاه ترکیبی از نمای شیشه‌ای Curtain Wallو پوشش‌های فلزی آلومینیومی است.

بخش عمده پوسته خارجی توسط سطوح شیشه‌ای بزرگ پوشیده شده که یکی از بزرگ‌ترین سیستم‌های نمای شیشه‌ای مورد استفاده در ورزشگاه‌های جهان محسوب می‌شود.

• برای آشنایی بیشتر با شاهکار ترکیب سازه‌های کششی و سقف‌های کابلی میباشند لاقه‌مند هستید مقاله ورزشگاه BC Place ونکوور؛ شاهکاری در طراحی سازه‌های کششی و سقف‌های کابلی را ملاحظه فرمایید.

ویژگی‌های نمای پیرامونی ورزشگاه

• شفافیت بالا
• نمایش سازه اصلی از بیرون
• نور طبیعی فراوان
• ظاهر مدرن و تکنولوژیک

مزایا

• کاهش نیاز به روشنایی مصنوعی
• ارتقای کیفیت بصری
• ایجاد ارتباط با محیط پیرامون

معایب

• افزایش بار سرمایشی در اقلیم گرم
• هزینه بالای نگهداری و شست‌وشو

تأسیسات مکانیکی ورزشگاه

سیستم‌های مکانیکی ورزشگاه برای مدیریت حجم بسیار زیاد جمعیت و شرایط اقلیمی گرم تگزاس طراحی شده‌اند.

این مجموعه به چیلرهای صنعتی بزرگ، هواسازهای مرکزی، سامانه HVAC هوشمند و سیستم مدیریت ساختمان مجهز است.

• برای آشنایی بیشتر با مدیریت پروژه و نقش آن در کاهش هزینه مقاله نقش مدیریت پروژه در کاهش هزینه و ریسک پروژه ها را ملاحظه فرمایید.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها، هماهنگی سیستم تهویه با وضعیت باز یا بسته بودن سقف متحرک است.

تأسیسات الکتریکی ورزشگاه

زیرساخت الکتریکی ورزشگاه شامل:

• شبکه برق فشار متوسط
• ژنراتورهای اضطراری
• UPS برای تجهیزات حساس
• سیستم مدیریت انرژی

است.

این سامانه‌ها امکان بهره‌برداری بدون وقفه از مجموعه را در زمان مسابقات بین‌المللی فراهم می‌کنند.

سیستم روشنایی ورزشگاه

روشنایی ورزشگاه بر پایه فناوری LED حرفه‌ای طراحی شده و استانداردهای FIFA، NFL و پخش تلویزیونی UHD را تأمین می‌کند.

ویژگی‌های روشنایی

• نور یکنواخت زمین مسابقه
• امکان نورپردازی مراسم
• کنترل دیجیتال کامل
• مصرف انرژی کمتر نسبت به نسل‌های قدیمی

سیستم‌های صوتی و تصویری ورزشگاه

AT&T Stadium به یکی از مشهورترین سیستم‌های رسانه‌ای جهان مجهز است.

مهم‌ترین عنصر این مجموعه، نمایشگر مرکزی معلق ورزشگاه است که در زمان افتتاح بزرگ‌ترین نمایشگر HD ورزشی جهان محسوب می‌شد.

امکانات رسانه‌ای

• Video Board مرکزی
• Ribbon Board
• سیستم صوتی دیجیتال
• شبکه فیبر نوری
• IPTV
• زیرساخت VAR
• شبکه مخابراتی پرظرفیت

این تجهیزات باعث شده ورزشگاه برای مسابقات جهانی و رویدادهای رسانه‌ای بزرگ کاملاً آماده باشد.

رویدادهای مهم

AT&T Stadium تاکنون میزبان بسیاری از رویدادهای بزرگ جهان بوده است:

• Super Bowl XLV
• NBA All-Star Game 2010
• WrestleMania 32
• مسابقات CONCACAF
• کنسرت‌های بین‌المللی
• مسابقات جام جهانی فوتبال 2026

جمع‌بندی مهندسی

AT&T Stadium یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های مهم سازه های عظیم و با دهانه آزاد بزرگ Mega Structure و Long Span Steel Structure در جهان محسوب می‌شود. ترکیب خرپای فضایی سه بعدی فولادی عظیم، سقف متحرک دهانه بلند، نمای شیشه‌ای گسترده و زیرساخت‌های پیشرفته تأسیساتی باعث شده این پروژه به یکی از مراجع مهم مهندسی ورزشگاه‌های مدرن تبدیل شود.

برای مهندسان سازه، این ورزشگاه نمونه‌ای ارزشمند از کاربرد خرپاهای سه بعدی قوسی فولادی در دهانه‌های بسیار بزرگ، طراحی سقف‌های متحرک و مدیریت بارهای پیچیده در مگااستراکچرهای ورزشی است. همچنین برای شرکت‌های فعال در حوزه طراحی سازه فضاکار، سقف‌های متحرک و سازه‌های دهانه بلند، AT&T Stadium یکی از مهم‌ترین مطالعات موردی جهان به شمار می‌رود.

---

بیشتر بدانیم:

مفاهیم پایه:

سازه:

• مفهوم پایه: «سازه فضاکار» از طریق لینک: سازه فضاکار
• مفهوم پایه: «نصب و اجرای سازه فضاکار» از طریق لینک: اجرای سازه فضاکار
• مفهوم پایه: «سقف سازه فضایی » از طریق لینک: انتخاب طراحی و اجرای سقف سازه فضایی

پوشش:

• مفهوم پایه: «پوشش پلی‌کربنات» از طریق لینک: پوشش‌های کلزیپ، ساندویچ پانل، شیشه و پلی‌ کربنات در سازه فضاکار

طراحی:

• مفهوم پایه: «کنترل» از طریق لینک: اهمیت کنترل،مشاوره و کنترل در سازه فضاکار

نما:

• مفهوم پایه: «کرتین وال/ Curtain Wall» از طریق لینک: انواع نماهای شیشه ای

سوالات متداول:

• بیشتر بدانیم: تفاوت اصطلاح سازه فضایی و سازه فضاکار

مقاله‌ها:

• برای آشنایی بیشتر با نقش سازه‌های فضایی در ورزشگاه‌ها مقاله ورزشگاه‌ورزشگاه‌های جام جهانی ۲۰۲۶ و نقش سازه‌های فضایی۲۰۲۶ و نقش سازه‌های فضایی را ملاحظه فرمایید.
• برای آشنایی بیشتر با ورزشگاه‌هایی روباز مدرن از فضاکار/خرپا مقاله ورزشگاه لومن فیلد Lumen Field در شهر سیاتل را ملاحظه فرمایید.

پروژه‌های رزان:

• نمونه سالن‌های قوسی با دهانه‌های بسیار بزرگ را در سالن اختلاط کارخانه سیمان صوفیان مشاهده فرمایید.
• نمونه سالن‌های قوسی با دهانه‌های بسیار بزرگ را در سالن اختلاط مواد کارخانه سیمان سامان‌غرب مشاهده فرمایید.